Иһинээҕитигэр көс

Page:САССР конституцията (төрүт сокуона, 1989).pdf/6

Сахалыы Бикитиэкэттэн — аһаҕас бибилитиэкэттэн

порт уонна сибээс средстволара, баннар, государство тэрийбит эргиэҥҥэ аналлаах, коммунальнай уонна да атын предприятиеларын үптэрэ-маллара, куораттарга олорор дьиэ сүрүн фонда, ону тэҥэ государство соруктарын толорорго наадалаах атын үп-мал государство бас билиитэ буолаллар.

12 ыстатыйа. Колхозтар уонна да атын кооперативнай тэрилтэлэр, кинилэр холбоһуктарын бас билиилэринэн кинилэр устааптарыгар көрүллүбүт соруктарын толороллоругар наадалаах производство средстволара уонна да атын үп-мал буолаллар.

Колхозтар ылан олорор сирдэрэ кинилэр босхо уонна болдьоҕо суох туһаныыларыгар сыһыарыллар.

Государство колхознай-кооперативнай бас билии сайдыытыгар уонна ити бас билии государственнай бас билиини кытта чугасаһыытыгар көмөлөһөр.

Колхозтар, эмиэ атын сири туһанааччылар курдук, сири көдьүүстээхтик туһанар, харыстабыллаахтык көрөр-харайар, сир быйаҥын үрдэтэн иһэр эбээһинэстээхтэр.

13 ыстатыйа. Саха АССР гражданиннарын тус бэйэлэрин бас билиилэри төрүтүнэн үлэлээн ылыллар дохуоттар буолаллар. Тус бэйэ бас билиитигэр күннээҕи наадаҕа, тус бэйэ туһаныытыгар, табыгастаахтык олорорго уонна дьиэтээҕи көмө хаһаайыстыбаҕа туттуллар тэриэбэлэр, олорор дьиэ уонна үлэлээн мунньуллубут уурунуулар киириэхтэрин сөп. Гражданнар тус бэйэлэрин бас билиилэрин уонна ити бас билиини нэһилиэстибэлиир быраабы государство харыстыыр.

Көмө хаһаайыстыбаны тутарга (сүөһүнү уонна көтөрү иитэргэ эмиэ), сад уонна оҕуруот олордорго, ону тэҥҥэ бэйэҕэ олорор дьиэ туттарга анаан сокуонунан олохтоммут бэрээдэгинэн гражданнарга бэриллэр сир учаастактара кинилэр туһаныыларыгар сылдьыахтарын сөп. Гражданнар кинилэргэ бэриллибит сир учаастактарынан сөптөөхтүк туһанар эбээһинэстээхтэр. Государство уонна колхозтар гражданнар көмө хаһаайыстыбаны көрүнэллэригэр көмөнү оҥороллор.

Гражданнар тус бэйэлэрин бас билиилэригэр эбэтэр туһаныыларыгар сылдьар үп-мал үлэлээбэккэ олорон дохуот ылыыга, общество интэриэһигэр хоромньуну таһаарыыга туһаныллыа суохтаах.

14 ыстатыйа. Общественнай баай-дуол, норуот уонна хас биирдии советскай киһи олоҕун уйгута үүнэн-үр