ра эмиэ саат, дьэ ол иһин айаҕалыы сатаан тиҥэһэ аты тутан баайда. Бу түүнү хоннулар.
Сарсыҥҥытыгар туран дэлби оҥостон, кэргэнэн баран, дьэ ыҥырыылаах ыалыгар били тиҥэһэ атын миинэн баран хаалла.
Бу айаннаан күн күнүскү аҥар буолуутугар ыҥырыылаах дьиэлэригэр, Сыҥаһа диэн алааска тиийдэ.
Ыалыгар тиийэн баран көрбүтэ, биир да киһи суох, ханна эрэ барбыттар быһыылаах. Дьиэ иһигэр-таһыгар имириир тыастаах суох эбит. Маны көрөн бэркэ муодарҕаан булкуйан көөртө, уоттара саҥардыы умуллубут, күлэ сылаас сытар. Тахсан суоллаан көөртө, киһилиин-сүөһүлүүн Амма диэки барбыттар.
— Ээ, Амма үрдүгэр саҥа дьиэ туттубут буоллахтара, ол малааһыныгар миигин ыҥырбыт эюиттэр дии, кэбис, манан суоллаан баран булуом,— дии санаан атын миинэн, барбыт сирдэрин устун суоллаан, бара турда. Тыаны мүлчү түстэр эрэ Амма үрэх үрдүгэр тиийэн хаалардаах этэ.
Аҕыйахтык хаамтаран били тыаны мүлчү түһэн, Амма үрдүгэр бэс чагдаҕа тиийбитэ, арай сагда ортотугар чугас-чугас сир аайы уот оттуллубут. «Туох быһыытай?»— диэн мунаахсыйан, үчүгэйдик чинчийэн көрө испитэ: дьоно бары үҥүүнү, батыйаны илиилэригэр туппуттар, кэһэхтээх[1] оҕу кытта кураахтаах ох сааны санныларыгар сүкпүттэр, толору сэрии бэлэмин бэлэмнэммит дьон уот кытыытынан үөмэхтэһэ сылдьыллар эбит. Маны көрөөт, дьэ сэрэйдэ.
— Көр эрэ, бу маҕайдар миигин албыннаан өлөрөөрү гыммыт эбиттэр ээ, ол иһин кэргэттэрин, оҕону-дьахтары манна киллэрэн кистээн баран, дьиэлэригэр тоһуйан, өлөрөөрү оҥостубуттар,— дии санаан, эргиллэ хайыһан, куотардыы өйдөннө. Ол икки ардыгар Наахалар көөртөр.
Кэнниттэн дьөрбө[2] оҕу далбаатыы-далбаатыы, үөҕэн-кыраан хаһыы-ыһыы бөҕөнү түһэрбиттэр. Бу хаһыытыыр хаһыылара, үөҕэр үөҕүүлэрэ маннык эбит:
— Бөрө Бөтүҥ бөтөстөрө, киэҥ Амма хотун дьоллоох ньууругар, саргылаах мындаатыгар, туора тотон, кэдирги байан, биһиги атаҕастабыллаах буола оон
