СӨ ТС Бастакы түһүмэҕин 8 баһа

Бикитиэкэ диэн сиртэн ылыллыбыт
Перейти к навигации Перейти к поиску

8 баһа. ОЛОХТООХ САЛАЙЫНЫЫ[уларыт]

97 ыстатыйа[уларыт]

1. Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоох салайыныы — дьон-сэргэ туһун, кини омук быһыытынан төрүт уратыларын аахсан туран олохтоох суолталаах боппуруоһу быһаарыыга дьон-сэргэ бэйэтин көрүүтүнэн уонна бэйэтин хоруйугар ьглынан толорор үлэтэ билиниллэр уонна мэктиэлэнэр.

2. Олохтоох салайыныыны өрөспүүбүлүкэ дьоно-сэргэтэ быһаччы уонна (эбэтэр) олохтоох суолталаах талыллар уорганнар уонна быыбарданар сололоох дьонунан олохтуур. Олохтоох салайыныы быыбарданар уорганнарын тэрийии бэрээдэгэ сокуоннарга тирэҕирэн устааптарынан быһаарыллар.

98 ыстатыйа[уларыт]

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоох салайыныы маннык тускулунан тэриллэр:

1) сокуону тутуһуу, бэйэни бас били-нии, хоруйдаах буолуу;

2) экэниэмикэ уонна сир кыамтатын уратыларын аахсан туран олохтоох уонна судаарыстыба уопсай тустарын дьүөрэ-лээһин;

3) үбүнэн-малынан түмүллэр баайы олохтоох салайыныы уорганнарын боло-муочуйаларыгар кэмнээн туттуу;

4) омугунан уратылаах уонна үйэлээх үгэһи тутуһуу;

5) олохтоох салайыныы уорганнарын уонна сололоох дьонун үлэлэрэ дьоҥҥо-сэргэҕэ отчуоттаныллыыта итиэннэ харах далыгар сылдьыыта.

99 ыстатыйа[уларыт]

1. Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоох салайыныы улуустарга (оройуоннарга), өрөспүүбүлүкэ таһымынан суолталаах Дьокуускай куоракка, нэһилиэктэргэ, бөһүөлэктэргэ уонна атын сирдэргэ үйэ-титиллибит уонна олохтоох үгэһи аахсан туран тэриллэр.

2. Хоту дойду төрүт олохтоох аҕыйах ахсааннаах омуктара түөлбэлээн олорор сирдэригэр олохтоох салайыныы омук уратытын аахсан туран сокуон быһыыты-нан тэрштлэр.

3. Муниципальнай тэриллиилэр кыра-ныыссаларын олохтооһун уонна улары-тыы туһааннаах сир-уот дьонун-сэргэтин санаатын аахсан туран Саха Өрөспүүбүлү-кэтин сокуонунан быһаарыллар.

100 ыстатыйа[уларыт]

Олохтоох салайыныы уорганнарын дьаһайар кыаҕар киирэр:

1) дьон-сэргэ туһатыгар муниципаль-най бас билиини баһылааһын, туһаныы уонна дьаһайыы;

2) олохтоох үп-харчы, олохтоох бюд-жеты оҥоруу, бигэргэтии уонна толоруу, олохтоох түһээни уонна хомууру тардыы, үп-харчы олохтоох суолталаах атын боп-пуруоһун быһаарыы;

3) муниципальнай тэриллии олоҕун-дьаһаҕын-экэниэмикэтин кэлим сайын-нарыы;

4) оскуола иннинээҕи, сүрүн уопсай үөрэх муниципальнай учреждениеларын, доруобуйа харыстабылын муниципальнай учреждениеларын тэрийии, тутан олоруу уонна сайыннарыы, дьон-сэргэ ыраас- чэбдик олоҕун хааччыйыы, муниципаль-най олорор дьиэ фондатын уонна дьон олорбот дьиэлэрин тутан олоруу уонна туһаныы;

5) уопсастыба бэрээдэгин харыстааһын, уопсастыба бэрээдэгин харыстабылын муниципальнай уорганнарын тэрийии уонна тутан олоруу, кинилэр үлэлэрин хонтуруоллааһын;

6) муниципальнай тэриллии сиригэруотугар сири туһаныыны хонтуруоллааһын; олохтоох суолталаах уу объектарын, киэҥник тарҕаммыт туһалаах баай баар сирин, итиэннэ олохтоох суолталаах сир аннынааҕы тутууга сир аннын туһаныыны сүрүннээһин;

7) сокуон быһыытынан олохтоох дьоҥҥо туһаайыллыбыт ыйытыыны анааһын уонна ыытыы;

8) сокуоннарынан көрүллүбүт атын боломуочуйаны, итиэннэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбатын былааһын уорганнара соруйбут судаарыстыба сорох боломуочуйатын, ону кытта тэҥҥэ олору толорууну хааччыйар үбү-малы биэрэн туран, толоруу.


101 ыстатыйа[уларыт]

1. Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоох салайыныыга суутунан көмүскэнэр, су-даарыстыба уорганнарын быһаарыьгла-рын түмүгэр тахсыбыт эбии ороскуоту толуйтарар быраап, сокуоннарынан ылыллыбыт олохтоох салайыныы быраа-бын күөмчүлээһиннэри бобуу мэктиэлэ-нэр.

2. Олохтоох салайыныы уорганнарын сокуоннарга сөп түбэспэт сокуон суол-талаах быраап аакталара суутунан көтү-рүллүөхтээхтэр.